Odrzucenie spadku u notariusza – jaki jest koszt?

Całkowity koszt odrzucenia spadku u notariusza w 2026 roku wynosi zazwyczaj od 100 do 150 zł brutto. Na tę kwotę składa się maksymalna taksa notarialna, podatek VAT oraz opłaty za wypisy aktu notarialnego. Sprawdź, z czego dokładnie wynikają te opłaty i kiedy warto wybrać notariusza zamiast sądu.

Z jakich elementów składa się koszt odrzucenia spadku u notariusza?

Opłata za notarialne odrzucenie spadku nie jest jednorodna. Końcowa kwota to suma kilku obowiązkowych składników, z których każdy ma swoją podstawę prawną. Sama czynność z punktu widzenia spadkobiercy jest szybka, bo trwa kilkanaście minut, ale jej wycena wymaga zrozumienia struktury taksy i podatków.

Notariusz działa jako płatnik podatku – oblicza go, pobiera od klienta i odprowadza do właściwego urzędu skarbowego. Dzięki temu osoba składająca oświadczenie nie musi samodzielnie rozliczać tej transakcji z fiskusem. Całość formalności zamyka się podczas jednej wizyty w kancelarii.

Wypis aktu notarialnego potwierdzającego odrzucenie spadku jest przesyłany przez notariusza bezpośrednio do sądu spadku. Ten obowiązek wynika wprost z przepisów i zapewnia, że informacja o wyłączeniu spadkobiercy z dziedziczenia trafia do odpowiedniego organu bez zbędnej zwłoki.

Taksa notarialna – maksymalna stawka i jej źródło

Podstawowym składnikiem całkowitej kwoty jest taksa notarialna, której maksymalną wysokość ustalono na poziomie 50 zł netto od osoby. Jej wysokość reguluje Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2004 roku w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej, a konkretnie jego paragraf 8 punkt 9. Wspomniane 50 zł to stawka za przyjęcie oświadczenia o odrzuceniu spadku od jednego spadkobiercy.

Gdy podczas tej samej wizyty w kancelarii kilku spadkobierców składa oświadczenie, taksa naliczana jest dla każdego z nich oddzielnie. Nie ma możliwości objęcia kilku osób jedną opłatą – każdy składający oświadczenie ponosi swój własny koszt.

Podatek VAT od czynności notarialnych

Do taksy notarialnej dolicza się zawsze podatek od towarów i usług, który obecnie wynosi 23%. Oznacza to, że samo wynagrodzenie notariusza za przyjęcie oświadczenia to wydatek rzędu 61,50 zł brutto. Stawka VAT jest stała i dotyczy wszystkich czynności notarialnych wykonywanych na terenie Polski.

Koszt wypisów aktu notarialnego

Oryginał aktu notarialnego zawsze pozostaje w kancelarii, a spadkobierca otrzymuje jego wypis. Za każdą stronę takiego dokumentu notariusz pobiera opłatę w wysokości 6 zł netto. Do tej kwoty również doliczany jest 23% podatek VAT. Jeden egzemplarz wypisu notariusz obligatoryjnie wysyła do sądu spadku, co wlicza się w całkowity koszt procedury.

Porównanie kosztów – notariusz czy sąd?

Osoba powołana do spadku ma dwie równorzędne ścieżki złożenia oświadczenia – notarialną i sądową. Choć skutek prawny w obu przypadkach jest identyczny, a spadkobierca zostaje wyłączony z dziedziczenia tak, jakby nie dożył otwarcia spadku, to różnice w opłatach i tempie działania są znaczące.

Wybór drogi sądowej wiąże się z opłatą stałą od wniosku, która wynosi 100 zł, zgodnie z art. 49 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Postępowanie przed sądem rejonowym trwa jednak zdecydowanie dłużej – na wyznaczenie posiedzenia można czekać od kilku tygodni do nawet kilku miesięcy. Dla osób, którym kończy się termin 6 miesięcy, taka zwłoka bywa ryzykowna. Bezpieczniejszą opcją jest wówczas notariusz, który umożliwia natychmiastowe złożenie skutecznego oświadczenia.

W poniższej tabeli zestawiono obie możliwości pod kątem najważniejszych dla spadkobiercy parametrów.

W praktyce wiele kancelarii radzi klientom, aby wybierali drogę notarialną zwłaszcza wtedy, gdy do końca ustawowego terminu pozostało niewiele czasu. Szybkość działania notariusza staje się wówczas argumentem przeważającym nad nieco wyższą opłatą.

Co jeszcze może wpłynąć na końcowy koszt?

Podstawowa kwota rzędu 100–150 zł dotyczy sytuacji, w której spadkobierca działa osobiście i składa oświadczenie wyłącznie we własnym imieniu. Jeśli sprawa dotyczy małoletniego dziecka i rodzic musi odrzucić spadek w jego imieniu, procedura może się rozszerzyć o dodatkowe czynności notarialne.

Szczególnie w kontekście dziedziczenia ustawowego trzeba pamiętać, że odrzucenie spadku przez rodzica powoduje przejście powołania na jego zstępnych. Gdy dzieci są małoletnie, do odrzucenia spadku w ich imieniu może być potrzebna zgoda sądu opiekuńczego albo notarialny protokół w procedurze uproszczonej. Każda z tych dodatkowych czynności wpływa na ostateczny rachunek, choć sam koszt taksy za przyjęcie kolejnego oświadczenia pozostaje taki sam.

Odrzucenie spadku jest decyzją nieodwołalną – nie można go cofnąć, ani przyjąć tylko wybranej części majątku.

Innym czynnikiem zwiększającym łączny koszt jest konieczność ustanowienia pełnomocnika. Jeżeli spadkobierca przebywa za granicą i chce działać przez pełnomocnika w Polsce, musi sporządzić pełnomocnictwo z podpisem notarialnie poświadczonym, często opatrzone klauzulą apostille. Sporządzenie takiego dokumentu u notariusza to odrębna opłata, która zgodnie z taksą notarialną wynosi najczęściej 30 zł netto, a w przypadku szerszego umocowania – do 100 zł netto.

Wszelkie pytania dotyczące całkowitych kosztów warto zadać notariuszowi jeszcze przed umówieniem wizyty. Doświadczona kancelaria, znając charakter sprawy, jest w stanie z góry podać pełną wycenę i wyjaśnić, z czego wynika każdy składnik.